Okuma Teknikleri

Modern hayatın temposu içinde çoğumuzun ayıracak fazla vakti yok. Yine de evde, iş yerinde öğle aralarında, metroda ya da otobüste bulduğumuz her boşlukta bir kitabın sayfalarını çevirmeye çalışıyoruz.

Zaman kısıtlı, ama okuma ihtiyacımız hiç azalmıyor; işte tam da bu yüzden okuma tekniklerinde kendimizi geliştirmemiz gerekiyor. Her metin aynı şekilde okunmaz: bir raporu tararken kullandığımız yaklaşım, sevdiğimiz bir yazarın romanına daldığımızdakinden farklıdır.

Asıl mesele, hangi metinde hangi yöntemin işe yaradığını bilmektir. Daha hızlı okumak da öğrenilebilir bir beceridir. Bu yazıda sizi en etkili hızlı okuma yöntemleriyle adım adım tanıştıracağız.

Kitap üzerinde dikkatle okuma çalışması — okuma teknikleri uygulaması

Hızlı Okuma Teknikleri

Okumaya Hazırlık

Hızlı okumanın ilk koşulu yoğunlaşmaktır. Dikkatini tek bir noktaya toplamış bir okuyucu hem daha çabuk ilerler hem de anladığını unutmaz. Dolayısıyla bu işin başlangıcı, zihnen okumaya hazır olmaktan geçer.

Metne gerçekten dalan biri, çevresindeki uyaranları fark etmez hâle gelir; etrafında olup biteni duymadan okuyan insanlarla hepimiz karşılaşmışızdır. Siz de daha hızlı okuyup okuduğunuzu daha iyi kavramak istiyorsanız, dikkatinizi sayfaya verin ve geri kalan her şeyi bir kenara bırakın.

Kelime Hazinesini Genişletmek

Bir metinde tanımadığımız kelime sayısı arttıkça okuma hızımız düşer. Listelerde pek anılmasa da, kelime dağarcığını genişletmek başlı başına bir okuma yöntemidir.

Bu durum özellikle belirli bir alanda çalışanlar için geçerlidir; mesleğinizin terimlerine ne kadar hâkimseniz o kadar akıcı okursunuz. Tıbbi terimleri tam oturtmamış bir hekim ya da eczacı, kendi alanındaki metinlerde bile yavaş kalır.

Aktif Görme Alanını Genişletme

Okuma teknikleri içinde belki de en çok işe yarayanı budur. Burada amaç, gözün ilk bakışta görüp anlamlandırdığı yaklaşık 3 santimetrelik alanı adım adım genişletmektir.

Bunu kendiniz de test edebilirsiniz: bir metne bakıp gözünüzü hemen kapatın. O an zihninizde kalan birkaç kelime, sizin aktif görme alanınızın sınırını gösterir. Kısacası bu alan, beynin tek bakışta okuyabildiği genişliktir.

Bu alanı büyütmenin yolu göz egzersizlerinden geçer. Egzersizler, hızlı okuma çalışmalarının en sık başvurulan parçasıdır. Konuyla ilgili pek çok kaynak da ağırlığını bu egzersizlere verir.

Kelime Gruplama

Okuma hızınızı yükselten bir başka yöntem de kelime gruplamadır. Pratik yaptıkça bu beceri önce satırları, ardından sütunları topluca görmeye kadar uzanır. Yöntemin özü, satırdaki kelimeleri teker teker değil, öbekler hâlinde algılamaktır. Bunu bir örnekle görelim.

Hızlı okuma tekniklerini başarıyla uygulamak için disiplinli çalışmak şarttır.

Hızlı okuma tekniklerini başarıyla uygulamak için disiplinli çalışmak şarttır.

İki satır aynı cümleyi taşısa da ikincisini gözle görülür biçimde daha hızlı okursunuz. Çünkü ilk satır için gözün 9 kez durup 9 ayrı bakış ve 9 işlem yapması gerekir. İkinci satırda cümleyi üç öbeğe böldüğümüz için zihin yükü yaklaşık %66 azalır; bu da neredeyse üç kat hızlanma demektir.

Kendinizi bu yönde geliştirdikçe satırların tamamını tek seferde görmeye başlarsınız. İleri aşamalarda ise gözünüz koca paragrafları bir bütün olarak kavrar.

Kelime gruplama tekniği — cümlelerin 2'li ve 3'lü gruplar halinde okunması

Göz Egzersizleri

Bu yöntemlerin tümü göz egzersizleriyle beslenir; çünkü egzersizler hızlı okumanın asıl anahtarıdır. Gözün hızını zihnin hızına yaklaştırmanın başka bir kestirme yolu yoktur.

Gözlerimiz aklımızdan daha yavaş çalışır. Zihin bir bakışta gördüğü 3 santimetrelik alanı rahatça anlamlandırırken, eğitilmemiş bir göz bunun ötesini göremez. İşte bu farkı kapatmak için gözü çalıştırmak gerekir.

Egzersizler hem göz kaslarını güçlendirir hem de sezgisel görme dediğimiz yeteneği keskinleştirir. Her tekrar görme alanını biraz daha açar ve tek bakışta daha çok şey görmenizi sağlar.

Birkaç egzersizden bahsedelim.

Gözlerimiz en sağa ve en sola, en alta ve en üste bakarak, bu şekilde 10 saniye durarak göz kaslarımızı güçlendirelim.
Gözlerimizle sekizgenler çizelim.
Gözlerimizi iki elimizin başparmağına odaklayalım. Bir sağ elin başparmağına bir sol elin başparmağına…
Gözlerimizi, bir okuma metnine odaklayıp etrafındaki kelimeleri görmeye çalışalım.
Gözlerimizle bir metin içindeki anahtar kelimeleri kısa sürede bulmaya çalışalım.
Bir metni okurken atlamalar yaparak okumaya çalışalım. Böylece daha az kelime okuyarak daha çok şey anlamaya çalışalım
Okuma teknikleri ve göz egzersizlerini aynı anda yapmaya çalışalım.
Hem anlamlı okumalar yapmaya hem de gözlerimizi hızlı kullanmaya çalışalım
Gözlerimizi göz oyunları ve hafıza oyunları ile geliştirelim.
Hızlı okuma kurslarından faydalanalım.