Hızlı Okuma Teknikleri
Hızlı okuma, çoğu kişinin sandığı gibi yalnızca gözü hızlandırmak değildir. Belirli bir sürede daha fazla kelime okumak kadar, okuduğunu daha iyi anlamak da işin parçasıdır; çünkü hız ile kavrama birlikte yürür. Kısacası hızlı okuma, hem okuma hızını hem de anlama oranını ortalamanın belirgin biçimde üzerine çıkarmak demektir.
Hızlı okuma Teknikleri Nelerdir?
Tekniklere geçmeden önce bir adım geriye gidelim. Okuma hızını asıl düşüren şey çoğu zaman teknik eksikliği değil, farkında olmadan sürdürdüğümüz alışkanlıklardır. Aşağıdakiler tanıdık geliyorsa, sizi yavaşlatan nokta büyük olasılıkla bunların arasında:
Okuma hızını düşüren davranışlar
- Daha iyi anlamak için sık sık satır başına dönüyorsanız,
- Cümleleri değil tek tek kelimeleri takip ediyorsanız,
- Ana fikri ararken yan ayrıntılarda kayboluyorsanız,
- Metnin ne anlattığını ancak sona gelince toparlıyorsanız,
- Dikkatiniz sürekli dağılıyorsa,
- Konsantre olmakta zorlanıyorsanız,
- Hep kısa metinlere kaçıyorsanız,
bu maddelerin çoğu sizde varsa okuma hızınız olduğundan yavaş demektir. İyi haber şu: bunların hepsi bırakılabilir alışkanlıklardır. Yazının sonunda "daha hızlı nasıl okunur?" sorusuna dair uygulanabilir ipuçlarına sahip olacaksınız.
Hızlı Okuma Yöntemleri
Göz ile hızlı okuma arasındaki ilişki
Hızlı okumanın altın kuralı gözü geliştirmektir, çünkü okuma işini gözlerimizle yaparız. Göz tıpkı bir kamera gibi çalışır: odaklandığı noktayı net yakalar, o noktanın etrafını ise bulanık bırakır. Bir fotoğraf çektiğinizde merkezdeki ayrıntı keskin, kenarlar flu çıkar; göz de satırı böyle tarar.
Bu benzetmeyi sürdürürsek, net algıladığımız alanı büyütmek hem daha hızlı okumayı hem de daha iyi hatırlamayı sağlar. Bu alanı bilinçli olarak genişletmek de çalışma ister; sistemli bir hızlı okuma eğitimi tam olarak bunu kazandırır.
Üstelik insanda kameradan farklı bir boyut daha devreye girer: zihin. Bu yüzden hızlı düşünüp bilgiyi hafızaya sağlam yerleştirmek ve gözle satırları çabuk taramak, okuma hızını birlikte yukarı çeker.
Okurken net algıladığımız bu bölgeye "aktif görme alanı" denir ve ortalama 4 santimetre kadardır. Metni soldan sağa okurken gözümüz düz bir çizgide kayar; bu kayma sırasında beyin, aktif görme alanına giren kelimeleri anlamlandırır. Eğitilmiş bir göz bu alanı genişletir ve bir sonraki alanla kaynaştırır. Şimdi bunu küçük bir örnekle görelim. Aşağıdaki iki satırı sırayla okuyun:
Örnek:
Hızlı okumak için birçok nedeniniz bulunmakta!
Gündemi en hızlı sen takip edersin
İkinci satırı daha hızlı okudunuz, değil mi? Çünkü ilk satırda gözünüz kelime kelime ilerledi, aktif görme alanını kullanmadı. İkinci satırda ise kelimeleri öbekler hâlinde sunup aralarını biraz açtık; böylece göz birden fazla kelimeyi tek bakışta aldı.
İki satır da altı kelime olmasına rağmen ikincisini daha hızlı okumanız, aktif görme alanının genişletilebildiğinin somut kanıtıdır. Bu alanı eğittikçe daha az duraklamayla, daha hızlı okursunuz.
Ücretsiz Hızlı Okuma Teknikleri
Bu tekniklerle kitaplarınızı daha çabuk bitirir, ödevlerinizi daha kısa sürede hazırlar, gündemi daha hızlı takip edersiniz. Bununla birlikte hızlı düşünme ve çabuk karar verme refleksiniz de güçlenir. Şimdi tek tek bu yöntemlere bakalım.
Hızlı okumak için 10 İpucu
Hızlı okuma tekniği 1
Görsel algılama kapasitesini yükseltmek: Kelimeleri daha hızlı tanımak için kısa bir çalışma yapın. Bir A4 kâğıdına 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 harfli kelimeleri alt alta ve yan yana yazın; sonra gözünüzü bu kelimeler üzerinde hızlıca gezdirerek hem okumaya hem anlamlarını düşünmeye çalışın.
10 saniyede kaç kelimeyi tanıyıp hatırladığınıza bakın ve bu sayıyı her gün biraz daha yukarı taşımaya çalışın.
Hızlı okuma tekniği 2
Kelime hazinesini geliştirmek: Ne kadar çok kelime bilirseniz o kadar hızlı okursunuz. Bilmediğiniz bir kelime, tanıdığınız kelimeden en az üç kat fazla vaktinizi alır; çünkü zihniniz orada durup tahmin yürütmek zorunda kalır.
Dilimize yerleşmiş yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını ve anlamlarını öğrenmek de bu hazineyi besler.
Hızlı okuma tekniği 3
Eski alışkanlıklardan kurtulmak: Dudak kıpırdatarak okuma, satır başına dönme ve aynı yeri tekrar tekrar okuma gibi davranışları bırakın; gözünüzü geri değil, ileriyi görmeye doğru zorlayın.
Hızlı okuma tekniği 4
Konsantrasyon: O anda ne yapıyorsanız yalnızca onunla ilgilenin. Kitap okurken yarın yapılacaklar, ev işleri ya da duvardaki resim zihninizi meşgul ediyorsa hızınız düşer. Okurken sadece okuyun.
Hızlı okuma tekniği 5
Gözle okuma: İçten ya da dıştan seslendirerek okumak ikisi de yavaşlatır. Okuma organımız ağız değil gözdür; doğru organı kullanın. Bir yeri "anlamadım" diye hemen başa dönmek yerine okumayı sürdürün, bütün çoğu zaman sonradan oturur.
Hızlı okuma tekniği 6
5N 1K Tekniği: Okurken metne kim, ne, nasıl, ne zaman, niçin ve nerede sorularını sorun. Bu soruların cevabını ararken zihniniz metne aktif biçimde bağlanır ve önemli bilgiyi daha çabuk seçer.
Hızlı okuma tekniği 7
Göz atma tekniği: Metne başlamadan önce tüm sayfalara hızlıca göz gezdirin. Başlıkları, ara başlıkları, paragraf baş ve sonlarını okuyup edindiğiniz parçaları zihninizde birleştirmeye çalışın.
Bu sırada önemli kelimelere ve ana fikri veren cümlelere dikkat eder, metnin nereye gittiğini önceden kestirirsiniz.
Hızlı Okuma Tekniği 8
Bol bol kitap okumak: Aslında en büyük etken budur. Okudukça görme alanınız doğal olarak genişler, kelime hazineniz artar; deyimleri ve atasözlerini daha siz okumadan zihniniz tamamlar.
Cümlenin gelişinden nereye varacağını tahmin etmeye başlarsınız. Kısacası çok okumak, "okumadan okumayı" sağlar — bizi makineden ayıran şey de tam olarak budur: tamamlama, eksiltme, inisiyatif alma ve gelecek hakkında öngörü yürütme.
Hızlı Okuma Tekniği 9
Kendine güven: Hızlı okumak istiyorsanız kendinize güvenmelisiniz. "Acaba unutur muyum, anlamaz mıyım?" kaygısıyla durmadan başa dönmek ilerlemenizi keser. Kendinize net bir hedef koyup o çizgide kararlılıkla ilerleyin.
Hızlı okuma Tekniği 10
Sütun tarama tekniği: Gözünüzü her satır boyunca soldan sağa tek tek kaydırırsanız hızlanamazsınız. Başlangıçta gözünüzü tek satıra değil birkaç satıra birden indirip odak noktalarınızı ona göre seçerek okumak hızınızı artırır.
Hızlı okuma eğitimlerinin ilerleyen aşamalarında ise zigzag yerine yumuşak kıvrımlar çizilir — göz, metnin üzerinde S harfi gibi yukarıdan aşağıya süzülür. Bu, sizi hızlı okumada en üst seviyeye taşıyan adımdır. Aşağıdaki örnekte sütun tarama tekniğini inceleyebilirsiniz.
Hızlı okuma teknikleri öğrenmek için kaynaklar nelerdir?
Sütun tarama gibi teknikleri pekiştirmek için hızlı okuma tekniklerini PDF formatında paylaşan kaynaklara göz atabilirsiniz.
Aynı konuyu video izleyerek, konuyla ilgili bir kitap okuyarak ya da sunum/slayt takip ederek de geliştirebilirsiniz. Sitemizde hızlı okuma yöntemlerine dair pek çok içerik bulabilirsiniz.
Yabancı Dilleri Hızlı Okuma Teknikleri
Yabancı bir dili hızlı okumakla Türkçe bir metni hızlı okumak arasında teknik olarak fark yoktur. Tek istisna Arapça gibi dillerdir: orada sütun taramayı soldan sağa değil sağdan sola doğru yapmanız gerekir.
Çünkü Arap alfabesi sağdan sola yazılır. Sık geçen kelimeleri tanımak, Arapça okumanızı belirgin biçimde hızlandırır.
Aynı yazı tipiyle basılmış Arapça metinleri okumak da hıza küçük bir katkı sağlar. Yine de en belirleyici etken değişmez: daha çok okumak ve daha çok çalışmak.
Okumanızı geliştirmek istiyor ama nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız, Limit Hızlı Okuma ile alacağınız hızlı okuma eğitimleri kısa sürede gözle görülür bir fark yaratır.