Hızlı Kitap Okuma Teknikleri

Hızlı okuma çoğu zaman yalnızca birim zamanda okunan kelime sayısını artırmak sanılır, oysa bu tanım yarımdır. Gerçek anlamıyla hızlı okuma, hem okuma hızını hem de okunanın anlama oranını birlikte yükseltmektir.

Bu yüzden okuma, hem gözle hem zihinle yürüyen bir iştir. İyi bir okuyucu olmak isteyen kişi yalnızca gözünü değil, zihnini de çalıştırmak zorundadır. Ortalama bir okuyucuysanız dakikada 150 ila 300 kelime okursunuz; doğru tekniklerle ve düzenli bir hızlı okuma kursu ile bu sayıyı çok daha yukarı taşıyabilirsiniz.

Daha hızlı kitap okumak için birkaç temel tekniğe ihtiyacınız var. Bu yazıda işinize en çok yarayacak yöntemleri tek tek ele alıyoruz.

Hızlı Okuma Teknikleri Nelerdir

Çabuk okuma teknikleri olarak da anılan bu yöntemlerin çoğu aslında oldukça yalın. Zor olan yöntemin kendisi değil, onu ciddiyetle ve düzenli uygulamaktır. Yani hızlanmak biraz çaba ister. Şimdi bu yöntemleri sırayla görelim.

Çok Hızlı Okuma Teknikleri

1989 yılında Muhsin Kadıoğlu'nun yazdığı bir kitaba da adını veren çok hızlı okuma teknikleri kavramı, hem hızlı okumayı hem de okuduğunu anlamayı hedefleyen bir dizi yöntemi kapsar.

1-Hatırlama Tekniği

Hatırlama tekniği, hızlı okumanın belkemiğidir. Okuduğunuzu gerçekten anlamak istiyorsanız yapmanız gereken şey basittir: satırlarda geçenleri zihninizde canlandırmak.

Bir metnin içine ne kadar girerseniz o kadar iyi öğrenirsiniz. Çünkü insan, öğrenmeye beş duyusunu ne kadar katarsa bilgi o kadar kalıcı olur. Eğitimde bunun adı zaten “yaşayarak öğrenme”dir.

Bu çalışmayı her bölümün ya da her sayfanın sonunda yapabilirsiniz. Zor metinlerde ise paragraf sonlarında kısa duraklamalarla okuduğunuzu sindirirsiniz. Buna karşılık ileri düzey okuyucular duraklamaya gerek duymaz; metni okurken doğrudan zihinlerinde canlandırırlar.

Hatırlamanın iki ana aracı işaret taşları ile hatırlama duraklarıdır. Okurken önemli noktalara ve bağlantılara küçük işaretler koyarsınız; böylece sonradan tek bir bakışta tüm işaret taşlarını görür, metni hızla ve kalıcı biçimde hatırlarsınız.

2- Bilgiyi Sistemli Bir Şekilde Tekrar Etme

Bir bilgiyi okumuş olmak, ona sahip olduğunuz anlamına gelmez. O bilgiyi gerçekten kendinize mal etmek için tekrar şarttır.

Bir sınava hazırlandığınızı ve elinizdeki kaynak kitabı okuduğunuzu düşünün. Diyelim ki 60 dakika okudunuz; bu sürenin en az 10 dakikasını ilk tekrara ayırın. Peki 1 saat boyunca neler okudunuz, hangi konular aklınızda kaldı, hangi bilgiler arasında bağ kurabiliyorsunuz?

Bu sorulara dürüstçe yanıt verip kendinizi sınayın. Yeterince oturmadıysa tekrara devam edin.

Peki tekrar nasıl yapılmalı

• 1. tekrar: 10 dakika sonra 10 dakika boyunca
• 1. tekrar: 24 saat sonra 5 dakika boyunca
• 1. tekrar: 1 hafta sonra 3 dakika boyunca
• 1. tekrar. 1 ay sonra 3 dakika boyunca
• 1. tekrar: 6 ay sonra 3 dakika boyunca
• 1. tekrar 1 yıl sonra 3 dakika boyunca

3- Beynin Hem Sağ Hem Sol Bölümünü Çalıştırmak!

Beynin sağ ve sol lobu farklı işler için çalışır. Sağ taraf şekillerde, müzikte ve sözel imgelerde devreye girerken; sol taraf mantık, matematik ve soyut problemlerde öne çıkar. İki lobu aynı anda çalıştırabilirseniz öğrenme gücünüz katlanır.

Bunun için iki yol var. İlki, her şeyi zihninizde kurmaktır: kafanızda bir harita oluşturup şekiller çizer, bağlantıları ve anahtar kelimeleri o haritaya yerleştirirsiniz.

İkinci yol ise aynı kavram haritasını gerçek bir kâğıda dökmektir. Birincisi daha çok deneyimli okuyucuya uygundur, ikincisini ise herkes yapabilir. Soyut ve somut bilgileri sözel ve sayısal imgelerle harmanlayıp bir yol haritası çıkardığınızda beynin her iki yarısı birlikte çalışır ve anlama oranınız belirgin biçimde yükselir.

4- Anahtar Kelimeler Oluşturma Kodlama Yapma

Hafıza teknikleri arasında en çok işe yarayanlardan biri budur. Yeni bilgileri, zaten bildiğimiz şeylere bağlayarak kodlarız. Hemen bir örnekle bakalım.

Örnek tarih sorusu:

Soru: Fatih sultan Mehmet’in padişahlığı döneminde Ege Denizi’nde aldığı adalar hangileridir?

Cevap: Taşöz, Eğriboz, Semadirek, Limni, İmroz, Bozcada ve Midilli

Bunu kendimize göre kodlayabiliriz!

• Taşöz
• Eğriboz
• Limni
• Semadirek
• İmroz
• Midilli
• Bozcaada

Bu kodlamada adaların baş harfleri, eski bir cep telefonu operatörü olan TELSİM sözcüğüne dönüştürülmüş; artan ada ise B harfi olarak eklenmiştir. Baş harfleri tanıdık bir imgeye bağladığınızda bilgi kalıcı hâle gelir, yıllar geçse de unutmazsınız.

Kimyadan benzer bir örnek verelim: sülfürik asidin formülü H2SO4 = Hasan İki Sevimli Osman Dört biçiminde kodlanabilir.

Siz de aşağıdaki örneklerden yola çıkarak öğrenmeniz gerekenleri kendi bildiklerinizle kodlayın.

Mantıklı bir kodlama kurduğunuzda sol lobu, saçma bir kodlama kurduğunuzda sağ lobu çalıştırırsınız. İlginçtir, kodlama ne kadar mantıksızsa akılda o kadar kalıcı olur.

Örnekler:

Erken/ fırça/ ekmek

Sakin/ nota/ ıslak/ lazım

Vahşi/ güney/ hızlı /narin

5- Bilgiyi Abartma

Bilgiler doğaları gereği soyut ve tekdüzedir. Tarihte hep tarihler, matematikte rakamlar, kimyada formüller… Ama bir bilgiyi abartıp olduğundan farklı bir şeye dönüştürürseniz, çok daha iyi akılda kalır.

Örnek:

Amasya Antlaşması, 1555 yılında ,Osmanlı Devleti ile Safeviler (iran) arasında yapılan ilk antlaşmadır.

Kodlama ve abartma: “155555555 beş beş beş yılında İranlılar Amasya’dan ilk elmayı toplamışlar”

Bu cümle baştan aşağı saçma, ama istenen tüm bilgiyi belleğe yerleştiriyor.

Amacımız ne? Amasya Antlaşması'nın önemini öğrenmek.

“1555”, “Amasya”, “İran” ve “ilk” bizim anahtar kelimelerimiz.

Saçma cümle bu anahtar kelimeleri size hatırlatabiliyorsa amacına ulaşmış demektir. Bu satırları dikkatle okuduysanız, 1555 yılında Amasya Antlaşması'nın İran ile Osmanlı arasındaki ilk antlaşma olduğunu öğrendiniz; üstelik şimdi bir kez de tekrar etmiş oldunuz.

6- Duygularını Katma - Oyun Yazma – Canlandırma

Bu yöntem de yaşayarak öğrenmenin bir parçasıdır. Okuduğunuzu ne kadar çok duyguyla ifade ederseniz, o kadar iyi öğrenirsiniz. Bu yüzden saçma da olsa bir şarkı uydurmak ya da bilgileri küçük bir oyuna dönüştürmek, okuduklarınızın akılda tam yer etmesini sağlar.

Hızlı Kitap Okuma Teknikleri Nelerdir?

Konuyu derinleştirmek isterseniz hızlı kitap okuma üzerine yazılmış kitaplardan yararlanabilirsiniz.

Yine de birkaç önemli noktayı paylaşmadan geçmeyelim. Çapraz okuma -yani gözü sütunlar arasında ve aşağı yukarı kaydırarak ilerlemek-, göz alanını genişletmek, düzenli tekrar ve kelime dağarcığını büyütmek, en etkili tekniklerin başında gelir.

Aynı konuyu video olarak izleyerek de pekiştirebilirsiniz.

Konuya yönelik bir uygulama indirerek kendinizi çalıştırmanız da mümkün. Yeter ki isteyin; disiplinli bir çalışmayla kısa sürede ilerlemeye başlarsınız.

Bu süreçte konuyla ilgili videoları izlemeyi, kitapları okumayı, sunumları incelemeyi ve pdf kaynakları edinmeyi ihmal etmeyin.

Son olarak, düzenli bir hızlı okuma eğitimi ile okuma ve anlama hızınızı kısa sürede en az iki katına çıkarabileceğinizi unutmayın.