Etkin Hızlı Okuma

Etkin Okuma Nedir?

Etkin okuma, bir metni yalnızca gözden geçirmek değil; içindeki bilgiyi gerçekten öğrenmek ve gerektiğinde hatırlamak demektir.

Etkin hızlı okuma, bir okuma çalışmasının asıl amacına ulaşmasıdır. Ortalama bir kişi dakikada yaklaşık 200 kelime okur. Hızlı okuma kursları ile bu sayı dakikada 1000 kelimenin üzerine çıkabilir. Ama hızlı okumak, kelimeleri zihinden alelacele geçirmek anlamına gelmez.

Asıl mesele, hem hızlanmak hem de okuduğunu doğru anlamaktır. Etkin hızlı okuma tam da bu anlama boyutuyla ilgili bir kavramdır; okumanın bir amaca hizmet ettiğini gösterir. Örneğin edebiyat sınavına hazırlanan bir öğrenci, hızlı ve etkin okuma teknikleri sayesinde kendini geliştirir. Çalışırken okuduğunu anlama yöntemlerini kullanır ve sınavdan yüksek puan alır. İşte o zaman hızlı okuma, gerçek anlamda etkin hızlı okumaya dönüşmüş olur.

Hızlı Okuma Teknikleri

Hızlı okuma eğitimi almadan veya bir kursa başlamadan önce birkaç temel tekniği öğrenmeniz başarınızı belirgin biçimde artırır. İşin başlangıcı ise bir hızlı okuma testidir. Okuma hızınızı ölçmek için tek ihtiyacınız bir kitap ve size soru soracak biridir; bu yüzden testi evde rahatça yapabilirsiniz. Önce bir metin seçin, onu birkaç dakika boyunca okuyun. Dakikadaki kelime sayısını bulmak için okuduğunuz toplam kelimeyi, harcadığınız dakikaya bölün.

Diyelim ki 5 dakikada 1000 kelime okudunuz: 1000/5 = dakikada 200 kelime. Okuma bitince bir arkadaşınızdan metinle ilgili orta zorlukta 10 soru sormasını isteyin. Sorulardan 6'sına doğru cevap verdiyseniz anlama oranınız %60 demektir. Yani dakikada 200 kelimeyi, %60'ını anlayarak okuyorsunuz.

Hızlı okuma teknikleri, hem bu hızı hem de anlama oranınızı yükseltmek için uygulanır. Testi yaptıysanız sonucu bir kenara not edin; çalışmalarınız bitince kendinizi yeniden ölçün ve farkı görün. Şimdi en işe yarar tekniklere göz atalım.

İSOAT Yöntemi : Adı İzle, Sor, Oku, Anlat ve Tekrarla kelimelerinden gelir. İzle, yani metni önce gözden geçir. Sor, bunu okuyunca ne öğreneceğim, amacım ne? Oku, sorularına yanıt arayarak ilerle. Anlat, bulduğun cevapları sesli olarak ifade et. Tekrar, öğrendiklerini unutmamak için yinele. Basit ama oldukça etkili bir döngüdür.

Etkin hızlı okuma kitabı: Bu kitaplar özel olarak hazırlanır; hem hızınızı hem de anlama gücünüzü birlikte geliştirir. İçindeki alıştırmaları çoğalttıkça hızlı ve etkin okuma başarınız da yukarı çıkar.

Soru sorarak okuma: Metni okurken ona sorular yöneltmek, okuma bittiğinde daha çok kelimenin aklınızda kalmasını sağlar. Hem okuyup hem aynı anda kendinize soru sormak başta zorlanmanıza yol açabilir.

Ne var ki tekniği uyguladıkça bunu giderek daha kolay yaptığınızı fark edeceksiniz. Hızlı ve etkin okuma teknikleri arasında en güçlülerinden biridir. Kim, ne, nerede, nasıl ve ne zaman gibi sorular sorarak okurken, okuma sonrası için zihinsel bir hazırlık yapmış olursunuz.

Ön Okuma yapma: Önemli bir metne girişecekseniz kısa bir ön okuma işinizi kolaylaştırır. Bunun için göz atma tekniğini kullanırsınız. Burada her kelime tek tek okunmaz; yalnızca başlıklar, anahtar sözcükler ve paragraf sonuçları taranır. Metnin genel çerçevesi hakkında fikir edinirsiniz. Böylece asıl okuma için sağlam bir zemin hazırlanır.

Belleğe kayıt yöntemleri: Bu yöntemler, okurken bilgiyi doğrudan uzun süreli belleğinize aktarmanızı sağlar. Biraz teknik olduklarından genellikle hızlı okuma kurslarında öğretilirler.

Eleştirel okuma: Amacı, bildiğimiz yargılardan farklı bir görüşle karşılaştığımızda o görüşü fark edip zihne kaydetmektir. Çünkü bir metnin en değerli kısımları, çoğu zaman alışılmışın dışında bir şey söyleyen yerleridir.

Etkin Okuma Ortamı Nasıl Olmalı

Görsel uyaranlar: Çevrede dikkatinizi dağıtacak hiçbir şey bulunmamalı. Okurken televizyon kapalı olmalı, masanızda ilginizi çekecek nesneler yer almamalı.

Sesli uyaranlar: Okuma sakin bir ortamda yapılmalı. Ortamdaki ses arttıkça anlama oranı düşer; bu yüzden sessizliği korumak etkin okumanın en temel kurallarından biridir.

Zihin olarak hazır olmak: Etkin okumanın bir diğer temeli zihinsel hazırlıktır. Zihniniz hazır değilse okuduklarınızı kavramanız güçleşir, çünkü aklınız sürekli başka yerlere kayar. Başarılı okumak istiyorsanız metni önceden tanıyın, amacınızı netleştirin ve dikkatinizi yalnızca okumaya verin.

Etkin Okumanın Sonuçları

• Etkin okuma sayesinde okuduklarımızın en az %65'ini anlarız.

• Derslerde başarı sağlarız.

• Okuduğumuz kitapları daha kısa sürede bitiririz.

• Daha az zamanda daha çok şey öğreniriz.

• Kariyer basamaklarını daha hızlı tırmanırız.

• Kısa sürede çok okuyup çok anladığımız için sosyal etkinliklere daha fazla zaman ayırırız.